Recenzje (el)
- Autor: al
- Odsłon: 2459
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego wydało książkę Mirona Lakomego – Cybeprzestrzeń jako nowy wymiar rywalizacji i współpracy państw.
O szybkości rewolucji informatycznej przekonujemy się każdego dnia, zatem nie ma możliwości poznać, a nawet przewidzieć, wszystkich jej skutków, zwłaszcza negatywnych. Dotyczą one wszystkich dziedzin społecznych - polityki, gospodarki, kultury.
Obszarem szczególnie wrażliwym na rozwój technologii ICT jest bezpieczeństwo narodowe, narażone na ataki cybernetyczne, co powoduje, iż cyberprzestrzeń została uznana za nowy wymiar polityki zagranicznej.
Jak pisze autor we wstępie do książki – państwa w XXI wieku coraz częściej wykorzystują cyberataki, aby realizować swoje interesy w środowisku międzynarodowym. Te metody – z uwagi na właściwości przestrzeni teleinformatycznej, potencjał dla sfery informacji, a także brak regulacji prawno-politycznych - stają coraz skuteczniejsze w osiąganiu celów na arenie międzynarodowej. Rodzi to jednak poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa państw i globalnego ładu.
Głównym celem naukowym monografii było zatem wyjaśnienie, czy państwa rywalizują i współpracują w cyberprzestrzeni, czym się to przejawia oraz jakie są tego konsekwencje dla prowadzonej polityki zagranicznej oraz dla stosunków międzynarodowych. Czyli – czy działania w przestrzeni informatycznej mogą być uznane za instrument polityki zagranicznej?
W monografii autor szeroko wykorzystał opracowania publikowane w polskiej i światowej literaturze przedmiotu – zarówno fachowych czasopismach, jak i dokumentach źródłowych, statystykach, raportach, itp.
Omawiane zagadnienia ujęte są w pięć rozdziałów, dotyczących kolejno: rewolucji informatycznej, cyberprzestrzeni jako źródła nowych wyzwań i zagrożeń dla bezpieczeństwa państw, form zagrożeń teleinformatycznych dla bezpieczeństwa państwa, cyberprzestrzeni jako nowemu wymiarowi rywalizacji państwa oraz jako nowemu wymiarowi współpracy państw. Książkę zamyka potężna objętościowo bibliografia (niezależnie od przypisów w każdym z rozdziałów), w której znaczącą część stanowią linki do stron odnośnie omawianego tematu. (al.)
Cyberprzestrzeń jako nowy wymiar rywalizacji i współpracy państw, Miron Lakomy, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2015, s. 486, cena 52 zł (+VAT)
- Autor: Anna Leszkowska
- Odsłon: 1376
Potencjały i relacje sił w cyfrowym społeczeństwie wiedzy to tytuł książki pod redakcją naukową Lecha W. Zachera, która została wydana przez Wydawnictwo Poltex.
Cywilizacja techniczna jest technicznym sukcesem ludzkości, którego cena jest wysoka, a przyszłość niepewna – stwierdza prof. Lech W. Zacher. Usieciowienie społeczeństw, postępująca digitalizacja, nowe i trudne do wyobrażenia możliwości nanotechnologii, biotechnologii, robotyki czy sztucznej inteligencji zmuszają do stawiania pytań o zmiany społeczno-kulturowe spowodowane rozwojem nauki i techniki. Jedno z ważnych pytań dotyczy tego, jak w dzisiejszym społeczeństwie wiedzy zmieniają się – pod wpływem nauki i techniki – relacje siły między państwami, organizacjami, grupami oraz innymi podmiotami.
Kto rządzi, kto dominuje, kto wygrywa, a kto przegrywa? Jakimi sposobami, z jakim skutkiem i w jakich okolicznościach zmieniają się relacje siły w stosunkach między ludźmi i organizacjami? Jaką rolę odgrywają w tym procesie rządy, partie polityczne, grupy interesu, wielkie firmy, związki zawodowe, wojsko, kościoły, organizacje pozarządowe, mafie czy grupy hakerskie?
Jak do zmiany relacji sił są wykorzystywane polityka, strategie biznesu, korupcja, przemoc, konflikty zbrojne, manipulacje prawne, zmowy i spiski, przemoc symboliczna, media oraz propaganda?
Badanie tych zagadnień wymaga podejścia wielodyscyplinowego i kompleksowego, czego dowód dają przedstawiciele nauk technicznych i społecznych - autorzy 19 tekstów, składających się na książkę.
Ich dziełem jest nowy opis i nowe interpretacje zjawisk, jakie obserwujemy w społeczeństwie informacyjnym, cyfrowym. Inżynierowie, filozofowie, socjologowie, ekonomiści, prawnicy i politolodzy odnoszą się w nich do usieciowienia i digitalizacji jako aspektów cywilizacji technicznej, sił społecznych w społeczeństwie XXI w., przemian człowieka w otoczeniu cyfrowym, roli edukacji cyfrowej i wiedzy, siły i oddziaływania elit, globalizacji w gospodarce oraz bezpieczeństwa w cyfrowym świecie.(al.)
Potencjały i relacje sił w cyfrowym społeczeństwie wiedzy, red. naukowa Lech W. Zacher, Wydawnictwo Poltex, warszawa 2018, cena 64,90 zł
- Autor: Anna Leszkowska
- Odsłon: 632
Paul Leonardi i Tsedal Neeley sa autorami książki Cyfrowy umysł. Jak zarządzać i rozwijać biznes w erze algorytmów i sztucznej inteligencji. Książkę wydało Wydawnictwo MT Biznes w tłumaczeniu Doroty Gasper.
Autorzy, profesorowie amerykańskich uczelni (UC Santa Barbara, Harvard Business School) zajmują się malo u nas znanymi dziedzinami: zarządzaniem technologiami oraz biznesem. We wstępie do książki piszą: „celem książki jest doprowadzenie czytelnika do poziomu 30-procentowej znajomości tekstu na tych polach, które są niezbędne do wykształcenia cyfrowego umysłu. Dla każdego z trzech kluczowych obszarów, do których musisz zmienić nastawienie, wydestylowaliśmy, zsyntezowaliśmy i odpowiednio dobraliśmy najważniejsze spostrzeżenia, które trzeba znać, aby osiągnąć minimalny próg wiedzy w różnych cyfrowych dziedzinach”. A że te 30 procent jest przedstawione na 330 stronach książki wskazuje, iż wiedza ta jest niemała, w dodatku szybko się powiększa, zmuszając nas do ciągłej nauki i wysiłku w rozumieniu funkcjonowania świata.
W części pierwszej autorzy zgłębiają tajniki nowego podejścia do współpracy w erze cyfrowej, czyli przede wszystkim uczą współpracy z maszynami, zbudowanymi na bazie sztucznej inteligencji.
W części drugiej pokazują obszary wiedzy niezbędne do przetwarzania danych – technologie zbierające i kategoryzujące dane oraz przechowujące informacje.
Trzecia część to nowe spojrzenie na zmianę związaną z erą cyfrową.
W całej książce – wzorem amerykańskiego podejścia do popularyzacji nauki – autorzy powołują się na konkretne przykłady stanowiące studia przypadku, badania oraz wywiady prasowe. Są one bazą do pokazania ogólniejszych wniosków i zasad rządzących światem, w jakim żyjemy, choć zjawiska w nim zachodzące nie są dla nas jeszcze dostatecznie jasne, nawet jeśli się już nimi zetknęliśmy.
Książka – nawet dla tych, którzy uważają, iż wiele wiedzą na temat ery cyfrowej i postępującej cyfryzacji naszego życia – przynosi wiele interesujących przykładów zastosowań technologii cyfrowych. Co ją odróżnia od „zwykłej” popularyzacji nowych, cyfrowych technologii, to podejście do zagadnienia od strony zarządzania tymi technologiami w biznesie. Ten aspekt w środowiskach naukowych, gdzie teoria nad zastosowaniem ma pierwszeństwo, jest mocno niedowartościowany w literaturze popularnonaukowej, przynajmniej w Polsce. I nawet te fragmenty książki, w których autorzy piszą o znanych już czytelnikom sprawach dotyczących sztucznej inteligencji, mediów cyfrowych, wskutek innego, biznesowego podejścia autorów wydają się interesujące i skłaniają do refleksji, a może i rewizji swoich poglądów na dany temat.(al.)
Cyfrowy umysł. Jak zarządzać i rozwijać biznes w erze algorytmów i sztucznej inteligencji, Paul Leonardi, Tsedal Neeley, Wydawnictwo MT Biznes, wyd. I, Warszawa 2023, s. 334, cena 59,90
- Autor: Anna Leszkowska
- Odsłon: 779
Wydawnictwo Poznańskie wydało kolejną po Pańszczyźnie i Warcholstwie książkę Kamila Janickiego – Cywilizacja Słowian.
Jej podtytuł: "Prawdziwa historia największego ludu Europy" właściwie wszystko mówi o temacie, jakim zainteresował się autor – temacie dość enigmatycznym dla większości Polaków, choć każdy z nas uważa, że o Słowianach wszystko wiemy, bo przecież „o nas”. Niestety, nie wszystko, a z pewnością więcej nie wiemy niż wiemy – pokazuje Janicki.
Skąd się wzięli? Byli w Europie Środkowo-Wschodniej od zawsze, czy przywędrowali? Migrowali czy wiedli osiadły tryb życia? Mieli kontakty ze światem zachodnim, z Imperium Rzymskim? Co ich łączyło?
Kiedy dzisiaj myślimy o Słowianach na terenie ziem polskich – pisze Janicki – uważamy ich za Polaków, tyle że z przeszłości. Germanie, Prusowie, Celtowie, Scytowie, czy Węgrzy uchodzą w powszechnym odczuciu za obcych, z którymi nic nas nie łączy.
Dyskusja o tym, czy 2,5 tysiąca lat temu w Biskupinie żyli Prasłowianie czy Germanie budzi oburzenie, że kwestionujemy „polskość” tego grodu. Odnalezienie jakiegokolwiek artefaktu słowiańskiego budzi dumę. Jeśli artefakt okazuje się przynależeć do innej kultury – dziwimy się, że obcy tak daleko dotarli. Ale jeśli znalezisko okazuje się po czasie niesłowiańskie – odkrycie budzi oburzenie, jakby nas obdzierano z tego, co nasze. W tym postrzeganiu Słowian przez pryzmat Polski jest podobnie jak z poglądem na narodowość Matki Boskiej – wiadomo powszechnie, że była... Polką (są osoby, które nawet dzisiaj tak twierdzą!). Megalomanię mamy we krwi, ale ona z pewnością nie jest cechą spotykaną tylko u Słowian.
Co zatem charakteryzuje Słowian poza językiem, który łączy zarówno Słowian z północy, południa, wschodu i zachodu Europy i jest wyjątkowo trwały? (Obecnie panuje opinia, że Słowianie to przede wszystkim grupa językowa). Jedno, co wiemy na pewno, to że pierwsze wzmianki o nich pojawiają się dopiero w VI wieku n.e., ale źródła pisane datowane są na wiek IX. Wizja Słowian jako wielkiego odrębnego ludu o wspólnych cechach powstała dopiero w czasach nowożytnych, w XVIII w. z powodów politycznych. Czyli chyba jesteśmy kulturą młodą pod wieloma względami (nie wiadomo: zaleta to czy powód do wstydu?). Z dowodami materialnymi tej kultury jest jeszcze gorzej – są okresy w historii zupełnie pozbawione jakichkolwiek śladów osadnictwa Słowian.
O kulturze materialnej Słowian sprzed tego okresu, której w dużej mierze poświęcona jest książka, możemy więc snuć tylko domysły. Autor wprawdzie przytacza dużą liczbę publikacji naukowych związanych z omawianymi zagadnieniami, ale do wielu podchodzi z ostrożnością, gdyż tam, gdzie nie ma twardych dowodów (np. datowania węglowego ceramiki czy innych znalezionych przedmiotów), historycy, ale i archeolodzy puszczają niekiedy wodze fantazji. Niektóre takie „teorie” (czyli interpretacje) żyją równie długo, jak ich twórcy, a obala je dopiero następne pokolenie badaczy.
Kamil Janicki, wykorzystując dostępne źródła naukowe, opisuje wszystkie aspekty kultury Słowian – począwszy od materialnych (osadnictwo, budownictwo), poprzez organizację życia społecznego i sferę religijno-duchową. Pokazuje ogląd świata Słowianina, pojmowanie przez niego czasu, stosunku do bogactwa, śmierci i tworzenia pisma. W wielu miejscach używa porównań do czasów współczesnych, pokazując czytelnikom urodzonym w erze cyfryzacji i wyobcowanych z Natury, że życie bez wynalazków XX wieku było nie tylko możliwe, ale i mogło być ciekawe, o czym zapewne przekonują się w pewnej mierze uczestnicy obozów przetrwania.
Anna Leszkowska
Cywilizacja Słowian, Kamil Janicki, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2023, s. 400, cena 59,90 zł.