Historia el.
- Autor: Anna Leszkowska
- Odsłon: 630
Imperializm, ogólnoświatowa ekspansja kapitalizmu, motywowana żądzą surowców, takich jak ropa naftowa, rynki i tania siła robocza, wiązał się z zaciętą konkurencją między wielkimi mocarstwami, takimi jak Imperium Brytyjskie, carska Rosja i Rzesza Niemiecka, i w ten sposób doprowadził do Wielkiej Wojny 1914–1918, później nazwaną I wojną światową.
Pierwsza wojna światowa była wytworem XIX wieku, zdaniem niektórych historyków „długiego stulecia”, trwającego od 1789 do 1914 roku. Charakteryzowała się rewolucjami o charakterze politycznym, społecznym, a także gospodarczym, zwłaszcza rewolucją francuską i rewolucją przemysłową, a zakończyło pojawieniem się imperializmu, czyli nowego, ogólnoświatowego przejawu kapitalizmu, pierwotnie będącego zjawiskiem europejskim.
W tym eseju, (który powstał na bazie książki Jamesa Lorimera Wielka wojna klasowa 1914–1918), skupiono się na tym, jak imperializm odegrał decydującą rolę w wybuchu, przebiegu i wyniku „wielkiej wojny” z lat 1914–1918.
Kiedy w 1789 r. wybuchła rewolucja francuska, szlachta (lub arystokracja) stanowiła klasę rządzącą niemal w każdym kraju w Europie. Ale dzięki rewolucji francuskiej i innym rewolucjom, które po niej nastąpiły – nie tylko we Francji – w latach 1830 i 1848, haute burżuazja, czyli wyższa klasa średnia, była w stanie do połowy stulecia nie wyrzucić szlachty, ale do niej dołączyć na szczycie piramidy społeczno-politycznej. W ten sposób powstała „aktywna symbioza” dwóch klas, w istocie bardzo odmiennych. Szlachtę cechowała wielka zamożność oparta na dużej własności ziemskiej, zdecydowanie preferowała konserwatywne idee i partie polityczne oraz miała tendencję do kultywowania powiązań duchownych. Wyższa klasa średnia natomiast opowiadała się za ideologią i partiami liberalizmu, a także wolnomyślicielstwa, a nawet antyklerykalizmu, a jej bogactwo generowała działalność w handlu, przemyśle i finansach.
Obie klasy znajdowały się po przeciwnych stronach barykad podczas rewolucji 1789, 1830 i 1848 r., kiedy burżuazja była klasą rewolucyjną, a arystokracja klasą par excellence kontrrewolucyjną. Tym, co połączyło te dwie klasy posiadające w 1848 r., był ich wspólny strach przed wrogiem, który zagrażał ich bogactwu, władzy i przywilejom: biedną, niespokojną i potencjalnie rewolucyjną „podklasą” pozbawioną własności i dlatego znanej jako proletariat - „ludźmi, którzy nie posiadają nic poza swoim potomstwem”.
Wyższa klasa średnia przestała być rewolucyjna i dołączyła do szlachty po stronie kontrrewolucyjnej po rewolucjach, które wstrząsnęły Europą w 1848 roku. Wydarzenia te pokazały, że klasy niższe dążyły do doprowadzenia nie tylko do rewolucji politycznej, ale także społeczno-gospodarczej, co oznaczałoby koniec władzy i bogactwa nie tylko szlachty, ale także burżuazji.
Zatem w drugiej połowie XIX wieku, aż do wybuchu pierwszej wojny światowej, szlachta i haute burżuazja tworzyły jedną klasę wyższą, jedną „elitę”, czyli „system”. Ale podczas, gdy burżuazyjni bankierzy i przemysłowcy cieszyli się coraz większą władzą gospodarczą, władza polityczna pozostawała w większości krajów monopolem arystokratów, a już na pewno w dużych, quasi-feudalnych imperiach, takich jak Rosja. W każdym razie wszyscy członkowie elity mieli obsesję i strach przed rewolucją, ucieleśniany w coraz większym stopniu przez proletariackie partie polityczne, które wyznawały rewolucyjny socjalizm marksistowski.
Wiek XIX był także wiekiem rewolucji przemysłowej. We wszystkich krajach, w których miała miejsce ta rewolucja, gospodarka stała się znacznie bardziej produktywna. Ale to ostatecznie spowodowało, że podaż ekonomiczna przekroczyła popyt, co ujawnił w 1873 roku wybuch zupełnie nowego rodzaju kryzysu gospodarczego, kryzysu nadprodukcji.
(Wcześniejsze kryzysy gospodarcze zawsze były kryzysami za małej produkcji, kiedy podaż była niewystarczająca w stosunku do popytu, jak na przykład niesławny głód ziemniaczany w Irlandii w latach czterdziestych XIX wieku.) W krajach najbardziej rozwiniętych, to znaczy w Europie Zachodniej i Środkowej oraz w USA niezliczona liczba małych producentów przemysłowych zniknęła ze sceny gospodarczej w wyniku kryzysu gospodarczego.
Krajobraz przemysłowy został odtąd zdominowany przez stosunkowo ograniczoną grupę gigantycznych przedsiębiorstw, głównie inkorporowanych, spółek akcyjnych lub „korporacji” oraz zrzeszeń firm zwanych kartelami, a także dużych banków. Ci „duzi chłopcy” konkurowali ze sobą, ale coraz częściej zawierali także porozumienia i współpracowali, aby dzielić rzadkie surowce i rynki, ustalać ceny i znajdować inne sposoby na maksymalne ograniczenie niekorzystnych skutków konkurencji na teoretycznie „ wolnym” rynku – oraz w celu obrony i agresywnego promowania swoich wspólnych interesów przeciwko zagranicznym konkurentom i, oczywiście, przeciwko pracownikom.
W tym systemie ważną rolę odegrały duże banki. Udzielały kredytu wymaganego przez produkcję przemysłową na dużą skalę, a jednocześnie rozglądały się po całym świecie za możliwością inwestowania nadwyżek kapitału powstałego z megazysków osiąganych przez korporacje. W ten sposób wielkie banki stały się partnerami, a nawet właścicielami, a przynajmniej głównymi akcjonariuszami korporacji. Koncentracja, gigantyzm, oligopole, a nawet monopole charakteryzowały ten nowy etap rozwoju kapitalizmu. Niektórzy autorzy marksistowscy nazywają to zjawisko „kapitalizmem monopolistycznym”.
Burżuazja przemysłowa i finansowa była dotychczas bardzo przywiązana do liberalnego, leseferystycznego myślenia Adama Smitha, które przypisywało państwu jedynie minimalną rolę w życiu gospodarczym, a mianowicie rolę „nocnej straży”. Ale teraz rola państwa stawała się coraz ważniejsza, na przykład jako nabywcy towarów przemysłowych, takich jak broń palna i inna nowoczesna broń, dostarczanych przez gigantyczne firmy i finansowanych przez największe banki. Elita przemysłowo-finansowa liczyła także na interwencję państwa w celu ochrony korporacji przed zagraniczną konkurencją w drodze ceł na import gotowych produktów, choć naruszało to klasycznie liberalny dogmat wolnego rynku i wolnej konkurencji. (To jedna z ironii historii, że Stany Zjednoczone, dziś najbardziej zagorzały apostoł wolnego handlu na świecie, były wówczas skrajnie protekcjonistyczne.)
W ten sposób wyłoniły się „narodowe systemy gospodarcze”, czyli „gospodarki narodowe”, które zaczęły zaciekle konkurować ze sobą. Interwencja państwa – określana przez ekonomistów mianem „dyrygizmu” lub „etatyzmu” – była obecnie faworyzowana również dlatego, że tylko silne państwo było w stanie pozyskać zagraniczne terytoria przydatne, a nawet niezbędne dla przemysłowców i bankierów jako rynki zbytu dla ich gotowych produktów lub kapitału inwestycyjnego oraz jako źródła surowców i taniej siły roboczej. Te dezyderaty nie były zwykle dostępne na rynku krajowym, a przynajmniej nie w wystarczających ilościach czy po wystarczająco niskich cenach. Uprzywilejowywały one przemysłowców i bankierów danego kraju w stosunku do zagranicznych konkurentów i pomagały maksymalizować rentowność.
Tego rodzaju terytorialne nabytki, jakie można było osiągnąć jedynie pod auspicjami silnego i interwencjonistycznego państwa, odpowiadały także szlachcie, partnerce burżuazji przemysłowo-finansowej w elicie rządzącej, a w wielu, jeśli nie w większości krajów, klasie mającej niemal monopol na władzę polityczną. Arystokraci byli tradycyjnie dużymi właścicielami ziemskimi, więc naturalne jest, że opowiadali się za nabytkami terytorialnymi; im większy obszar kontrolowany, tym lepiej.
Co więcej, w rodzinach szlacheckich najstarszy syn tradycyjnie dziedziczył nie tylko tytuł, ale cały majątek rodziny. Nowo nabyte terytorium za granicą lub – w przypadku Niemiec i monarchii naddunajskiej – w Europie Wschodniej mogłoby funkcjonować jako „kraina nieograniczonych możliwości”, gdzie młodsi synowie mogliby nabywać własne dobra i panować nad tubylcami, którzy mieli służyć jako słabo opłacani chłopi lub służba domowa, tak jak rekonkwista na Półwyspie Iberyjskim zapewniła „zamki w Hiszpanii” młodszym arystokratom w średniowieczu, złotym wieku szlachty.
Odważni potomkowie rodzin szlacheckich mogli także rozpocząć prestiżowe kariery jako oficerowie podbijający armie kolonialne lub wyżsi urzędnicy w administracji terytoriami kolonialnymi. (Najwyższe funkcje w koloniach, na przykład wicekróla Indii Brytyjskich czy generalnego gubernatora Kanady, rzeczywiście były zarezerwowane prawie wyłącznie dla członków rodzin arystokratycznych).
Wreszcie szlachta zaczęła dużo inwestować w działalność kapitalistyczną, taką jak górnictwo, gałąź przemysłu zainteresowaną regionami zamorskimi bogatymi w minerały. W ten sposób brytyjskie i holenderskie rodziny królewskie nabyły ogromne portfele udziałów w firmach poszukujących ropy na całym świecie, takich jak Shell, więc one również miały duże szanse zyskać na ekspansji terytorialnej.
Podobnie jak jej partner z wyższej klasy średniej w elicie, szlachta mogła spodziewać się korzyści z ekspansji terytorialnej także w jeszcze inny sposób; taka ekspansja okazała się przydatna jako środek do egzorcyzmowania widma rewolucji, a mianowicie poprzez dokooptowanie potencjalnie kłopotliwych członków niższych klas i zintegrowanie ich z ustalonym porządkiem. Jak to osiągnięto?
Po pierwsze, ale nie najważniejsze, znaczną liczbę proletariuszy można było zatrudnić na ziemiach skolonizowanych jako żołnierzy, pracowników i brygadzistów na plantacjach i w kopalniach (gdzie tubylcy służyli jako niewolnicy), niższych rangą biurokratów w administracji kolonialnej, a nawet misjonarzy. Mogli tam nie tylko cieszyć się wyższym standardem życia niż w swoim kraju, ale także pewnym prestiżem społecznym, gdyż mogli w nim panować i czuć się lepsi od kolorowych tubylców. Tym samym częściej identyfikowali się z państwem, które umożliwiło tę formę wspinaczki społecznej i włączali się w ustalony porządek.
Po drugie, w samych krajach macierzystych podobna socjalizacja jeszcze większej części klas niższych wynikała z przejęcia kolonii. Bezlitosna „supereksploatacja” możliwa w koloniach, których mieszkańcy byli okradani ze złota, ziemi i innych bogactw i zmuszani do niewolniczej pracy praktycznie za darmo, przyniosła „super zyski”.
W kraju macierzystym pracodawcy mogliby zatem zaoferować swoim pracownikom nieco wyższe płace i lepsze warunki pracy, a państwo mogłoby zacząć świadczyć skromne usługi socjalne. W ten sposób przynajmniej dla części proletariuszy w ojczystych krajach polepszyła się sytuacja kosztem uciskanych i wyzyskiwanych mieszkańców kolonii. Innymi słowy, nędza została wyeksportowana z Europy do kolonii, do nieszczęśliwych krain, które później będą wspólnie znane jako „Trzeci Świat”. (W USA dobrobyt i wolność białej populacji były w podobny sposób możliwe dzięki wyzyskowi i uciskowi Afroamerykanów i „Hindusów”).
W każdym razie w tych warunkach większość europejskich socjalistów (lub socjaldemokratów) w coraz większym stopniu rozwinęło ciepłe uczucia do „ojczyzny”, która ich lepiej traktowała, więc stopniowo porzucili swój tradycyjny marksistowski internacjonalizm i stali się raczej nacjonalistyczni; dyskretnie oni – i ich partie socjalistyczne (czy socjaldemokratyczne) – także przestali wierzyć w nieuchronność i konieczność rewolucji i migrowali od rewolucyjnego socjalizmu Marksa do socjalistycznego „reformizmu”. To wyjaśnia, dlaczego w 1914 r. większość partii socjalistycznych nie sprzeciwiała się wojnie, lecz zebrała się pod sztandarem, aby bronić ojczyzny, która prawdopodobnie była dla nich tak dobra.
Po trzecie, ekspansja terytorialna oferowała także korzyść bardzo docenianą przez wielu członków elity, którzy popierali modną wówczas ideologię maltuzjanizmu, obwiniającą przeludnienie za wielkie problemy społeczne, które nękały wszystkie kraje uprzemysłowione. Umożliwiło to wyrzucenie niespokojnej i potencjalnie rewolucyjnej nadwyżki demograficznej do odległych krajów, takich jak np. Australia, gdzie można było nabyć ziemię i założyć gospodarstwo rolne wypędzając, a nawet eksterminując tubylców.
Projekty przejęć terytorialnych, podejmowane pod auspicjami silnego, a nawet agresywnego państwa, cieszyły się wówczas poparciem zarówno arystokratycznych, jak i burżuazyjnych odłamów elity. I zyskały znaczne poparcie społeczne, ponieważ odwoływały się do romantycznej wyobraźni i, co ważniejsze, dlatego, że nawet niektórzy proletariusze mogli poczęstować się okruchami, które spadły ze stołu.
Druga połowa, a zwłaszcza ostatnia ćwierć XIX wieku, była zatem świadkiem ogólnoświatowej ekspansji terytorialnej europejskich i dwóch pozaeuropejskich potęg przemysłowych, Stanów Zjednoczonych i Japonii. Jednak podbój terytoriów, gdzie można było znaleźć pożądane rzeczy w postaci cennych surowców i gdzie istniało mnóstwo możliwości inwestycyjnych, rzadko był możliwy „po sąsiedzku”. Wielkim wyjątkiem od tej ogólnej zasady były Stany Zjednoczone, które zagarnęły rozległe tereny łowieckie rdzennych Amerykanów, rozciągające się aż do wybrzeży Oceanu Spokojnego i ograbiły sąsiedni Meksyk z ogromnej części jego terytorium.
Generalnie jednak bardziej realistyczne było marzenie o zdobyczach terytorialnych w odległych krainach, przede wszystkim na „ciemnym kontynencie”, który miał stać się obiektem słynnego „wyścigu o Afrykę”. Wielka Brytania i Francja zdobyły rozległe terytoria, głównie w Afryce, ale także w Azji. USA rozszerzyły się nie tylko na własny kontynent, ale okradły Hiszpanię poprzez „wspaniałą małą wojnę” z posiadłości kolonialnych, takich jak Filipiny, a Japonii udało się przekształcić Koreę w państwo zależne. Niemcy natomiast nie wypadły najlepiej, głównie dlatego, że zbyt długo skupiały się na utworzeniu zjednoczonego państwa; jako spóźniony uczestnik wyścigu o kolonie, musiałyzadowolić się stosunkowo nielicznymi i z pewnością mniej pożądanymi dobrami, takimi jak „niemiecka Afryka Południowo-Zachodnia”, obecnie Namibia.
W każdym razie przemysłowi giganci Europy, a także USA i Japonia, bez wyjątku państwa zorganizowane według zasad kapitalistycznych, przekształciły się wówczas w „kraje-matki” lub „metropole” rozległych imperiów. Temu nowemu przejawowi kapitalizmu, pierwotnie zjawiska czysto europejskiego, które odtąd rozprzestrzeniło się na cały świat, w 1902 roku brytyjski ekonomista John A. Hobson nadał nazwę: „imperializm”. W 1916 roku Lenin miał przedstawić marksistowski pogląd na imperializm w słynnej broszurze Imperializm, najwyższy stopień kapitalizmu.
Imperializm generował coraz więcej napięć i konfliktów pomiędzy wielkimi mocarstwami, które rywalizowały o przejęcie kontroli nad jak największą liczbą terytoriów ważnych gospodarczo. W tamtym czasie darwinizm społeczny był bardzo wpływową ideologią naukową i głosił, że konkurencja jest podstawową zasadą wszelkich form życia. W walce o przetrwanie nie tylko jednostki, ale i państwa musiały ze sobą bezlitośnie konkurować. Najsilniejszy zatriumfował i dzięki temu stali się jeszcze silniejsi; z drugiej strony, słabi byli przegranymi i zostali pozostawieni w tyle w wyścigu o przetrwanie i skazani na zagładę.
Aby móc konkurować z innymi państwami, państwo musiało być silne gospodarczo, dlatego też jego „gospodarka narodowa”, czyli korporacje i banki, musiała posiadać kontrolę nad jak największym obszarem z surowcami, potencjałem na eksport towarów i kapitału inwestycyjnego itp. W ten sposób wygenerowano bezlitosną, ogólnoświatową walkę o kolonie, nawet o ziemie, których tak naprawdę nie potrzebowaliśmy, ale nie chcieliśmy, aby wpadły w ręce konkurencji. Biorąc to wszystko pod uwagę, brytyjski historyk Eric Hobsbawm doszedł do wniosku, że tendencja kapitalizmu do ekspansji imperialistycznej nieuchronnie pchała świat w stronę konfliktu i wojny.
Jednakże pomimo napięć i kryzysów, w tym konfliktu o nieruchomości w Afryce Wschodniej, który w 1898 r. doprowadził Wielką Brytanię i Francję na skraj wojny, kryzysu w Faszodzie, europejskim mocarstwom imperialistycznym udało się zdobyć rozległe terytoria bez prowadzenia między sobą wielkiej wojny . Na przełomie wieków wydawało się, że cały świat jest podzielony.
Zdaniem historyczki Margaret MacMillan oznacza to, że mocarstwa imperialistyczne nie miały już powodów do kłótni i dochodzi do wniosku, że przy omawianiu przyczyn I wojny światowej nie można wskazywać oskarżycielskim palcem na imperializm. Można na to odpowiedzieć – jak zrobiła to francuska historyczka Annie Lacroix-Riz – że pozostało co najmniej jedno „głodne” mocarstwo imperialistyczne, które czuło się pokrzywdzone w porównaniu z „zadowolonymi” mocarstwami jak Wielka Brytania i nie było gotowe pogodzić się ze status quo, agresywnie dążąc do redystrybucji istniejących posiadłości kolonialnych; było skłonne do prowadzenia wojny, aby osiągnąć swoje cele.
Tą „głodną” potęgą były Niemcy, które z opóźnieniem rozwinęły apetyt imperialistyczny, a mianowicie po tym, jak Wilhelm II został cesarzem w 1888 r. i natychmiast zażądał dla Rzeszy „miejsca pod słońcem” międzynarodowego imperializmu. Innymi słowy - redystrybucji własności kolonialnych posiadłości, które zapewniłyby Niemcom większy w nich udział.
Lacroix-Riz podkreśla, że dobra kolonialne mogły zostać rozdzielone, ale można je było poddać redystrybucji. O tym, że redystrybucja posiadłości kolonialnych była możliwa, ale też mało prawdopodobna, aby została osiągnięta w sposób pokojowy, pokazał przypadek byłych kolonii hiszpańskich, takich jak Filipiny, Kuba i Portoryko, które w wyniku wojny hiszpańsko-amerykańskiej w 1898 r. zostały przekształcone w satrapie „nieformalnego imperium” Ameryki.
Co więcej, znaczna część świata w rzeczywistości pozostawała dostępna do bezpośredniej lub pośredniej aneksji w postaci kolonii lub protektoratów, a przynajmniej do penetracji gospodarczej. Sama MacMillan przyznaje, że „poważna walka o Chiny”, na wzór wcześniejszego, ryzykownego wyścigu o terytoria w Afryce, była nadal możliwa, tym bardziej że nie tylko wielkie mocarstwa europejskie, ale także USA i Japonia wykazywały duże zainteresowanie krainą nieograniczonych możliwości, jaką wydawało się być Cesarstwo Środka.
Imperialistyczne wilki również z uwagą – i zazdrością – spoglądały na kilka innych dużych krajów, którym dotychczas udało się zachować niezależność, a mianowicie Persję i Imperium Osmańskie.
Rywalizacja między mocarstwami imperialistycznymi była i pozostaje bardzo prawdopodobna, aby prowadzić do konfliktów i wojen, nie tylko ograniczonych konfliktów, takich jak wojna hiszpańsko-amerykańska w 1899 r. i wojna rosyjsko-japońska w 1905 r., ale także ogólnego pożaru obejmującego większość, jeśli nie wszystkie mocarstwa.
Do takiego pożaru prawie doszło w 1911 r., kiedy ku wielkiemu rozczarowaniu Niemiec Francja zamieniła Maroko w protektorat. Przypadek Maroka pokazuje, że nawet rzekomo zaspokojone mocarstwa imperialistyczne, takie jak Francja, nigdy nie były naprawdę usatysfakcjonowane – tak jak niezwykle bogaci ludzie nigdy nie mieli poczucia, że mają wystarczająco dużo bogactw – lecz w dalszym ciągu szukali dalszych sposobów na wzbogacenie swojego portfela posiadłości kolonialnych, nawet jeśli miałoby to grozić wywołaniem wojny.
Rozważmy przypadek „głodnej” potęgi imperialistycznej, czyli Niemiec. Rzesza, założona w 1871 roku, nieco za późno przystąpiła do walki o kolonie. Właściwie mogła uważać się za szczęściarę, że udało jej się zdobyć garść kolonii, takich jak Namibia. Ale nie były to żadne większe nagrody, a już na pewno nie w porównaniu z Kongo, ogromnym regionem pełnym gumy i miedzi, który zagarnęła maleńka Belgia. Jeśli chodzi o dostęp do źródeł niezbędnych surowców, a także możliwości eksportu gotowych produktów i kapitału inwestycyjnego, tandem niemieckiego przemysłu i finansów znalazł się zatem w bardzo niekorzystnej sytuacji w porównaniu ze swoimi brytyjskimi i francuskimi rywalami. Kluczowe surowce trzeba było kupować po stosunkowo wysokich cenach, co oznaczało, że gotowe produkty niemieckiego przemysłu były droższe, a przez to mniej konkurencyjne na rynkach międzynarodowych.
Ta nierównowaga pomiędzy wyjątkowo wysoką produktywnością przemysłu a stosunkowo ograniczonymi rynkami wymagała rozwiązania. W oczach licznych niemieckich przemysłowców, bankierów i innych członków elity kraju jedynym realnym rozwiązaniem była wojna, która dałaby Cesarstwu Niemieckiemu to, do czego czuło się uprawnione i – ujmując to w kategoriach socjaldarwinizmu – w co wierzyło za konieczne do jego przetrwania: kolonie zamorskie i, co być może jeszcze ważniejsze, także terytoria w Europie.
W latach poprzedzających 1914 r. Rzesza Niemiecka prowadziła zatem ekspansjonistyczną i agresywną politykę zagraniczną, mającą na celu zdobycie większej liczby posiadłości i przekształcenie Niemiec w światową potęgę. Polityka ta, której figurantem był cesarz Wilhelm II, przeszła do historii pod etykietą Weltpolitik, „polityki na skalę światową”, co było jedynie eufemizmem na określenie polityki faktycznie imperialistycznej. W każdym razie Imanuel Geiss, autorytet w dziedzinie historii Niemiec przed i w czasie I wojny światowej, podkreślał, że polityka ta była jednym z czynników, „które sprawiły, że wojna była nieunikniona”.
Jeśli chodzi o posiadłości zamorskie, Berlin marzył o zagarnięciu kolonii małych państw, takich jak Belgia i Portugalia. (A w Wielkiej Brytanii frakcja w elicie, składająca się głównie z przemysłowców i bankierów powiązanych z Niemcami, w rzeczywistości była skłonna udobruchać Rzeszę, oczywiście nie jedną milą kwadratową własnego imperium, ale darem zamorskich posiadłości belgijskich lub portugalskich.)
Niemniej jednak wydawało się, że dla Niemiec istnieją możliwości przede wszystkim w samej Europie. Na przykład Ukraina, ze swoimi żyznymi polami uprawnymi, jawiła się jako doskonałe „dopełnienie terytorialne” ( Ergänzungsgebiet ) dla wysoce uprzemysłowionego serca Niemiec; jej chleb i mięso mogłyby zapewnić tanią żywność niemieckim robotnikom, co pozwoliłoby utrzymać ich płace na niskim poziomie.
Podobnie niemieccy imperialiści patrzyli na Bałkany, region, który mógł służyć jako źródło tanich produktów rolnych i rynek dla niemieckich towarów. Niemcy w ogóle byli pod wrażeniem podboju „Dzikiego Zachodu” przez Amerykę i przejęcia subkontynentu indyjskiego przez Wielką Brytanię i marzyli, aby ich kraj w podobny sposób mógł zdobyć gigantyczną kolonię, a mianowicie poprzez ekspansję na Europę Wschodnią w ramach współczesnego wydania średniowiecznego niemieckiego „nacisku” na Wschód” – Drang nach Osten.
Wschód zaopatrzyłby Rzeszę w obfite surowce, produkty rolne i tanią siłę roboczą w postaci licznych, rzekomo gorszych, ale umięśnionych tubylców; a także swego rodzaju zawór bezpieczeństwa socjalnego, ponieważ potencjalnie kłopotliwa nadwyżka demograficzna Niemiec mogłaby zostać wysłana jako „pionierzy” do odległych krain. W tych okolicznościach światło dzienne ujrzały niechlubne fantazje Hitlera na temat „przestrzeni życiowej”, które miał ujawnić w latach dwudziestych XX wieku w Mein Kampf i wprowadzić w życie podczas II wojny światowej. Pod tym względem Hitler nie był wcale anomalią, ale typowym wytworem swojego czasu i przestrzeni oraz imperializmu tamtego czasu i przestrzeni.
Europa Zachodnia, bardziej rozwinięta przemysłowo i gęściej zaludniona niż Europa Wschodnia, była atrakcyjna dla niemieckiego imperializmu jako rynek zbytu dla gotowych produktów niemieckiego przemysłu, ale także jako źródło interesujących surowców. Wpływowi przywódcy niemieckiego przemysłu stalowego nie kryli dużego zainteresowania francuskim regionem wokół miast Briey i Longwy; obszar ten – położony niedaleko granicy z Belgią i Luksemburgiem – charakteryzował się bogatymi złożami wysokiej jakości rudy żelaza. Bez tej rudy – twierdzili niektórzy rzecznicy niemieckiego przemysłu – niemiecki przemysł stalowy, przynajmniej na dłuższą metę, byłby skazany na śmierć.
Wierzono także, że niemiecka gospodarka narodowa Volkswirtschaft odniesie ogromne korzyści z aneksji Belgii wraz z jej wielkim portem morskim, Antwerpią, regionami węglowymi itp. A wraz z Belgią jej kolonia, Kongo, oczywiście również wpadnie w ręce Niemiec. To, czy przejęcie Belgii, a może nawet Holandii wiązałoby się z bezpośrednią aneksją, czy też połączeniem formalnej niezależności politycznej i zależności gospodarczej od Niemiec, było przedmiotem dyskusji ekspertów w niemieckiej elicie.
W każdym razie w taki czy inny sposób praktycznie cała Europa miała zostać zintegrowana w „wielką przestrzeń gospodarczą” pod niemiecką kontrolą, Rzesza mogła wreszcie zająć należne jej miejsce obok Wielkiej Brytanii, USA itp. w ograniczonym kręgu wielkich mocarstw imperialistycznych. (Historyk Fritz Fischer zajął się tym w swoim klasycznym badaniu celów Niemiec podczas I wojny światowej.)
Było oczywiste, że ambicje Niemiec na Wschodzie nie mogą zostać zrealizowane bez poważnego konfliktu z Rosją, a aspiracje niemieckie względem Bałkanów groziły problemami z Serbią. Kraj ten był już w konflikcie z największym i najlepszym przyjacielem Rzeszy, Austro-Węgrami, ale wspierany był przez Rosję. Rosjan także bardzo zirytowała planowana przez Niemcy penetracja Półwyspu Bałkańskiego w kierunku Stambułu, gdyż cieśniny między Morzem Czarnym a Morzem Śródziemnym znajdowały się na samym szczycie ich własnej listy dezyderatów. Petersburg prawie na pewno był skłonny przystąpić do wojny, aby odmówić Niemcom bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad Bosforem i Dardanelami.
Niemieckie ambicje w Europie Zachodniej, a zwłaszcza w Belgii, były w sposób oczywisty sprzeczne z interesami Brytyjczyków. Przynajmniej już za czasów Napoleona Londyn nie chciał, aby w Antwerpii i na belgijskim wybrzeżu znajdowała się wielka potęga – a już na pewno nie Niemcy, które od dawna były wielką potęgą na lądzie, ale teraz, z coraz bardziej imponującą flotą, także zagrożeniem na morzu. Dzięki Antwerpii Niemcy dysponowałyby nie tylko „pistoletem wycelowanym w Anglię”, jak opisał to miasto Napoleon, ale także jednym z największych portów morskich świata. To sprawiłoby, że międzynarodowy handel Niemiec byłby znacznie mniej zależny od usług brytyjskich portów, szlaków morskich i żeglugi, głównego źródła dochodów brytyjskiego handlu.
Rzeczywiste i wyimaginowane interesy i potrzeby Niemiec jako wielkiej potęgi przemysłowej i imperialistycznej popychały zatem kraj coraz szybciej, poprzez agresywną politykę zagraniczną, w stronę wojny. Jednak możliwość wojny nie budziła większych obaw w elicie militarnego giganta, jakim Niemcy były już od dłuższego czasu. Wręcz przeciwnie, wśród przemysłowców, bankierów, generałów, polityków i innych członków establishmentu Rzeszy tylko niektóre rzadkie ptaki nie życzyły wojny; większość z nich wolała wojnę jak najszybciej, a wielu opowiadało się nawet za rozpętaniem wojny prewencyjnej. Oczywiście w elicie niemieckiej nie brakowało także członków mniej wojowniczych, jednak wśród nich dominowało fatalistyczne poczucie, że wojna jest po prostu nieunikniona.
dr Jacques R. Pauwels
Jest to pierwsza część eseju dr. Jacquesa R. Pauwelsa z Centrum Badań nad Globalizacją (CRG) pt. Pierwsza wojna światowa i imperializm. Drugą część zamieścimy w następnym numerze Spraw Nauki.
Całość tekstu dostępna pod linkiem - https://www.globalresearch.ca/first-world-war-imperialism/5857486
- Autor: Anna Leszkowska
- Odsłon: 470
Oppenheimer i tajny plan zagłady Departamentu Wojny USA z 15 września 1945 r. mający na celu wymazanie Związku Radzieckiego z mapy – opisuje prof. Michel Chossudovsky w Global Research 6.07.25.
Wprowadzenie
Moim długoletnim zobowiązaniem jest „wartość ludzkiego życia” , „kryminalizacja wojny” , „pokojowe współistnienie” państw narodowych i „przyszłość ludzkości” , która jest obecnie zagrożona wojną nuklearną.
Od ponad 20 lat zajmuję się badaniami wojny nuklearnej, skupiając się na jej wymiarze historycznym, strategicznym i geopolitycznym, a także na jej aspekcie przestępczym jako środku do dokonania tego, co najlepiej można opisać jako „ludobójstwo na masową skalę”.
Poniżej przedstawiam krótką historię wojny nuklearnej: szereg planów wojny nuklearnej Stanów Zjednoczonych, począwszy od Projektu Manhattan (1939-1945), aż do zbombardowania Hiroszimy i Nagasaki w sierpniu 1945 r.
Pierwszy amerykański plan ataku nuklearnego na Związek Radziecki, nieznany szerszej opinii publicznej, został sformułowany przez Departament Wojny USA w szczytowym momencie II wojny światowej i potwierdzony „ściśle tajnymi” dokumentami 15 września 1945 r., gdy USA i Związek Radziecki były sojusznikami.
W formułowaniu amerykańskiej polityki zagranicznej jest element politycznego złudzenia i paranoi. Scenariusz końca świata przeciwko Związkowi Radzieckiemu jest na desce kreślarskiej Pentagonu od prawie 80 lat.
Gdyby nie plan z września 1945 r., mający na celu „wymazanie Związku Radzieckiego z mapy” (66 obszarów miejskich i ponad 200 bomb atomowych), ani Rosja, ani Chiny nie rozwinęłyby broni jądrowej. Nie byłoby wyścigu zbrojeń nuklearnych .
Od samego początku formułowano liczne plany amerykańskiej wojny nuklearnej, co doprowadziło do opracowania w 1956 r. Studium wymagań dotyczących broni atomowej Strategic Air Command SAC (odtajnionego w grudniu 2015 r.), które obejmowało ataki na 1200 obszarów miejskich w Związku Radzieckim, Europie Wschodniej i Chinach.
Świat stoi na niebezpiecznym rozdrożu: należy zrozumieć, że użycie broni jądrowej w konfrontacji między USA-NATO i Rosją nieuchronnie doprowadzi do eskalacji i końca ludzkości, jaką znamy.
Ameryka nie złagodziła swojego zaangażowania w wojnę nuklearną. Administracja Trumpa rozważa „bombę atomową o charakterze pokojowym”. Jest ona na desce kreślarskiej Pentagonu. Trump, który desperacko stara się o Pokojową Nagrodę Nobla , upierał się, że jego ataki „zakończyły” wszystko, podobnie jak zrzucenie bomby atomowej.
„Nie chcę podawać przykładu Hiroszimy, nie chcę podawać przykładu Nagasaki, ale to było w zasadzie to samo, co zakończyło wojnę” – wyjaśnił Trump według „ Independent ” . „To zakończyło wojnę [izraelsko-irańską]. Gdybyśmy nie zniszczyli [obiektów nuklearnych], walczyliby teraz” – dodał.
Niebezpieczna narracja Trumpa o „końcu tego wszystkiego” .
1,3 biliona dolarów przeznaczone przez Waszyngton na rozwój „broni nuklearnej mającej na celu zaprowadzenie pokoju”, w połączeniu z rocznym budżetem Pentagonu w wysokości 1 biliona dolarów. Więcej pieniędzy, więcej zniszczeń. Trump wierzy, że decyzja o „końcu świata” w odniesieniu do broni jądrowej „uczyni świat bezpieczniejszym”. Jest w poważnym błędzie. A media głównego nurtu biją brawo.
90 sekund do północy według Zegara Zagłady
Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla bezceremonialnie obwiniają Rosję, nie odwołując się do historii wojny nuklearnej, nie wspominając o programie Joe Bidena wartym 1,3 biliona dolarów, mającym na celu opracowanie „bardziej użytecznej”, „niskiej intensywności” „prewencyjnej broni nuklearnej”, która miałaby być używana „na zasadzie pierwszego uderzenia” przeciwko państwom posiadającym broń jądrową i nieposiadającym jej jako środka „samoobrony” .
Jest to doktryna nuklearna, która obecnie dominuje w konfrontacji USA-NATO z Rosją. Zostało to wyraźnie opisane w Projekcie Neokonserwatystów na rzecz Nowego Amerykańskiego Stulecia (PNAC)
Amerykański Projekt Manhattan
Przypomnijmy historię „scenariusza końca świata”, który był częścią amerykańskiego projektu Manhattan, rozpoczętego w 1939 r. przy współudziale Wielkiej Brytanii i Kanady.
Projekt Manhattan był tajnym planem stworzenia bomby atomowej, koordynowanym przez Departament Wojny Stanów Zjednoczonych, na którego czele (1941) stał generał porucznik Leslie Groves.
Wybitny fizyk dr J. Robert Oppenheimer został mianowany przez generała porucznika Grovesa szefem Los Alamos Laboratory (znanego również jako Project Y) , które zostało założone w 1943 r. jako „ściśle tajne miejsce projektowania bomb atomowych w ramach Manhattan Project”. Oppenheimerowi powierzono rekrutację i koordynację zespołu wybitnych naukowców zajmujących się energią jądrową, w tym włoskiego fizyka i laureata Nagrody Nobla dr. Enrico Fermiego, który dołączył do Los Alamos Laboratory w 1944 r.
Oppenheimer nie tylko odegrał kluczową rolę w koordynacji pracy zespołu naukowców zajmujących się energią jądrową, ale także brał udział w rutynowych konsultacjach z szefem projektu Manhattan, generałem porucznikiem Grovesem, w szczególności w odniesieniu do zrzucenia pierwszych bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki, co spowodowało natychmiastową śmierć ponad 300 000 osób. […]
Plan z 15 września 1945 r. mający na celu „wymazanie Związku Radzieckiego z mapy”.
Zaledwie dwa tygodnie po oficjalnym zakończeniu II wojny światowej (2 września 1945 r.), Departament Wojny USA wydał plan (15 września 1945 r.) „Wymazania Związku Radzieckiego z mapy” (66 miast z 204 bombami atomowymi), gdy USA i ZSRR były sojusznikami. Ten niesławny projekt potwierdzają odtajnione dokumenty.[…]
Hiroszima Nagasaki -próba generalna
Dokumenty przygotowawcze potwierdzają, że dane dotyczące ataków na Hiroszimę i Nagasaki były wykorzystywane do oceny wykonalności, a także kosztów znacznie większego ataku na Związek Radziecki. Dokumenty te zostały sfinalizowane 5-6 tygodni po bombardowaniu Hiroszimy i Nagasaki (6, 9 sierpnia 1945).
„Aby zapewnić nasze bezpieczeństwo narodowe”
Warto zwrócić uwagę na korespondencję między generałem dywizji Norstadem a szefem Projektu Manhattan, generałem Leslie Grovesem, który pozostawał w stałym kontakcie z doktorem J. Robertem Oppenheimerem, szefem zespołu naukowców zajmujących się energią jądrową w Los Alamos.
15 września 1945 r. Norstad wysłał memorandum do porucznika Leslie Grovesa, w którym poprosił o oszacowanie „liczby bomb niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa narodowego” (The First Atomic Stockpile Requirements)
Generał porucznik Groves, niewątpliwie po konsultacji z doktorem Oppenheimerem, odpowiedział generałowi majorowi Norstadowi w memorandum z dnia 29 września 1945 r., w którym odniósł się do Hiroszimy i Nagasaki.
„Nie jest konieczne całkowite zniszczenie miasta, aby zniszczyć jego skuteczność. Hiroszima nie istnieje już jako miasto, mimo że obszar całkowitego zniszczenia jest znacznie mniejszy niż całkowity”.
Przeczytaj uważnie. Poniższy tekst potwierdza, że Hiroszima i Nagasaki były „próbą generalną” .
Należy pamiętać, że nie wymieniono nazwy kraju, który zagraża „bezpieczeństwu narodowemu” Ameryki.[…]
„Plan Dropshot” z 1949 r.: 300 bomb nuklearnych wymierzonych w ponad 100 miast radzieckich
Liczne plany wojenne USA (pod rządami Trumana) mające na celu zaatakowanie Związku Radzieckiego były „formułowane i regularnie zmieniane w latach 1945–1950”. Większość z nich była całkowicie dysfunkcjonalna, jak opisał J.W. Smith w swojej książce zatytułowanej The World's Wasted Wealth 2.
Nazwy nadane tym planom obrazowo oddają ich ofensywny cel: Bushwhacker, Broiler, Sizzle, Shakedown, Offtackle, Dropshot, Trojan, Pincher i Frolic.
Wojsko amerykańskie wiedziało, że zadanie, do którego prezydent Truman nakazał im się przygotować, ma charakter ofensywny i odpowiednio nazwało swoje plany wojenne.
Dr Michio Kaku i Daniel Axelrod w swojej książce zatytułowanej: To Win a Nuclear War: the Pentagon's Secret War Plans przedstawiają dowody (oparte na odtajnionych dokumentach), że plan z września 1945 r. był kontynuowany przez ciągły plan bombardowania Związku Radzieckiego (a także Rosji w okresie po zimnej wojnie):
„Ta książka [przedmowa Ramseya Clarka] zmusza nas do ponownego przemyślenia i przepisania historii zimnej wojny i wyścigu zbrojeń… Zapewnia zaskakujący wgląd w tajne plany USA dotyczące rozpoczęcia wojny nuklearnej od 1945 r. do chwili obecnej”.
Po projekcie planu z września 1945 r. (66 miast) w 1949 r. wprowadzono kolejny podstępny projekt nazwany Planem Dropshot:
Według Kaku i Axelroda, DropShot z 1949 r. składał się z planu skierowanego przeciwko Związkowi Radzieckiemu, który miał na celu „ zrzucenie co najmniej 300 bomb atomowych i 20 000 ton bomb konwencjonalnych na 200 celów w 100 obszarach miejskich , w tym w Moskwie i Leningradzie (Sankt Petersburgu).
Zgodnie z planem, Waszyngton miał rozpocząć wojnę 1 stycznia 1957 roku. Plan Dropshot został sformułowany jeszcze przed ogłoszeniem przez Rosję w sierpniu 1949 r. decyzji o przeprowadzeniu testów bomby atomowej.
Lista 1200 miast będących celem ataków z czasów zimnej wojny
Pierwotny plan z 1945 r. zakładający atak na 66 miast , późniejszy Plan Dropshot z 1949 r. (obejmujący 100 miast) zostały zaktualizowane w trakcie zimnej wojny. Plan z 1956 r. obejmował około 1200 miast w ZSRR, krajach bloku sowieckiego w Europie Wschodniej i Chinach. ( patrz odtajnione dokumenty poniżej) .
Bomby przeznaczone do ataku miały znacznie większą nośność niż te zrzucone na Hiroszimę i Nagasaki (patrz poniżej)
Mówimy o zaplanowanym ludobójstwie przeciwko Związkowi Radzieckiemu, Chinom i Europie Wschodniej.[…]
Szczegóły dotyczące Studium wymagań dotyczących broni atomowej SAC [Strategic Air Command] z 1959 r., sporządzonego w czerwcu 1956 r., zostały odtajnione 22 grudnia 2015 r.
Według Narodowego Archiwum Bezpieczeństwa www.nsarchive.org , SAC, 1956: „zawiera najbardziej kompleksową i szczegółową listę celów nuklearnych i systemów docelowych, jaka kiedykolwiek została odtajniona. O ile wiadomo, żaden porównywalny dokument nie został nigdy odtajniony w żadnym okresie historii zimnej wojny.
Badanie SAC zawiera przerażające szczegóły. …autorzy opracowali plan „systematycznego niszczenia” celów miejsko-przemysłowych bloku radzieckiego, który konkretnie i jednoznacznie dotyczył „populacji” we wszystkich miastach, w tym Pekinu, Moskwy, Leningradu, Berlina Wschodniego i Warszawy.
Dokument SAC zawiera listę ponad 1100 lotnisk w bloku sowieckim, przy czym każdej bazie przypisano numer priorytetowy. …
Druga lista zawierała obszary miejsko-przemysłowe zidentyfikowane jako przeznaczone do „systematycznego zniszczenia”. SAC wymieniło ponad 1200 miast w bloku sowieckim, od Niemiec Wschodnich po Chiny, również z ustalonymi priorytetami. Moskwa i Leningrad miały odpowiednio priorytet pierwszy i drugi. W Moskwie uwzględniono 179 wyznaczonych stref zerowych (DGZ), podczas gdy Leningrad miał ich 145, wliczając cele „populacyjne”. Zgodnie z badaniem, SAC miał atakować cele powietrzne bombami o mocy od 1,7 do 9 megaton.
Zdetonowanie ich na poziomie gruntu, zgodnie z planem, spowodowałoby znaczne zagrożenie opadem radioaktywnym dla pobliskich cywilów. SAC chciał również broni o mocy 60 megaton , którą uważał za konieczną do odstraszania, ale także dlatego, że przyniosłaby „znaczące rezultaty” w przypadku niespodziewanego ataku ze strony Związku Radzieckiego.
Jedna megatona byłaby 70 razy większa od mocy wybuchu bomby, która zniszczyła Hiroszimę.
Gdyby ten diaboliczny projekt został przeprowadzony przeciwko Związkowi Radzieckiemu i jego sojusznikom, liczba ofiar byłaby nie do opisania (tj. w porównaniu do Hiroszimy 100 000 natychmiastowych zgonów ). Najmniejsza rozważana bomba atomowa miała moc wybuchu 1,7 megatony, 119 razy większą „moc” niż bomba z Hiroszimy ( 15 kiloton TNT ).
Wspomniana wyżej bomba o mocy 9 megaton była 630 razy większa od bomby zrzuconej na Hiroszimę. Bomba o mocy 60 megaton była 4200 razy większa od bomby zrzuconej na Hiroszimę.
Biuletyn założony przez naukowców z Projektu Manhattan we wrześniu 1945 r.
Gorzką ironią losu jest fakt, że w 1945 r., tuż po wydarzeniach w Hiroszimie i Nagasaki, w Chicago naukowcy z Projektu Manhattan, którzy brali udział w pracach nad rozwojem bomby atomowej, założyli czasopismo The Bulletin of the Atomic Scientists. Dwa lata później, w 1947 roku, The Bulletin zaprojektował Zegar Zagłady , „z pierwotnym ustawieniem na siedem minut przed północą”. Inicjatywa ta została sformułowana w czasie, gdy nie istniał wyścig zbrojeń.
Tylko jedno państwo posiadające broń jądrową, mianowicie USA, zamierzało zrealizować scenariusz zagłady (ludobójstwa) przeciwko Związkowi Radzieckiemu, sformułowany we wrześniu 1945 r.
W 1947 r., kiedy powstał Zegar Zagłady, „uzasadnienie” podane przez The Bulletin brzmiało następująco: „największe zagrożenie dla ludzkości wynikało… z perspektywy, że Stany Zjednoczone i Związek Radziecki zmierzają ku wyścigowi zbrojeń nuklearnych”.
Podstawowym założeniem tego oświadczenia było zapewnienie Stanom Zjednoczonym zachowania monopolu na broń jądrową.
Podczas gdy w 1947 r. „Plan wymazania Związku Radzieckiego z mapy” wciąż znajdował się na desce kreślarskiej Pentagonu, stosowne dokumenty zostały odtajnione trzydzieści lat później, w 1975 r. Większość byłych naukowców projektu Manhattan nie miała pojęcia o planie z września 1945 r. skierowanym przeciwko Związkowi Radzieckiemu.
Związek Radziecki stał się mocarstwem nuklearnym w sierpniu 1949 r., dwa lata po uruchomieniu Zegara Zagłady, głównie w celu zastosowania tego, co później nazwano „odstraszaniem” , a mianowicie działania zniechęcającego USA do ataku nuklearnego. W szczytowym okresie zimnej wojny i wyścigu zbrojeń koncepcja ta ostatecznie przekształciła się w to, co zdefiniowano jako „wzajemnie gwarantowane zniszczenie”.
Mimo że wielu autorów i naukowców, o których wspominał The Bulletin, przedstawiło krytyczne spojrzenie na amerykański program broni jądrowej, nie podjęto spójnej próby zakwestionowania historii ani zasadności Projektu Manhattan.
Powszechną tendencją było „wymazywanie historii”, podtrzymywanie „słuszności” bombardowań Hiroszimy i Nagasaki, przy jednoczesnym pobieżnym obarczaniu winą Rosji, a także Chin i Korei Północnej.
Wojna nuklearna kontra „Bezpośrednie zagrożenia związane z CO2”
W ciągu ostatnich kilku lat czasopismo The Bulletin of the Atomic Scientists „stara się dostarczać istotne informacje na temat broni jądrowej, zmian klimatycznych i innych kwestii globalnego bezpieczeństwa” .
Według Mary Robinson , przewodniczącej The Doomsday Clock Elders i byłej prezydent Republiki Irlandii (oświadczenie z 2023 r.):
„Zegar Zagłady bije na alarm dla całej ludzkości. Stoimy na skraju przepaści. … Od redukcji emisji dwutlenku węgla po wzmocnienie traktatów o kontroli zbrojeń i inwestowanie w gotowość na pandemię , wiemy, co należy zrobić. … Stajemy w obliczu wielu kryzysów egzystencjalnych. Przywódcy potrzebują nastawienia kryzysowego.
Ta perspektywa graniczy z kpiną. CO2 jest swobodnie przedstawiany jako zagrożenie dla ludzkości porównywalne do wojny nuklearnej. Staje się narzędziem propagandy.
Zdaniem grupy laureatów Nagrody Nobla Zegar Zagłady „reprezentuje zagrożenia dla ludzkości pochodzące z różnych źródeł”. Co za bzdura.
Przedstawianie CO2 lub COVID-19 jako zagrożenia porównywalnego z wojną nuklearną jest wierutnym kłamstwem.
Jego celem jest wprowadzenie opinii publicznej w błąd. Jest częścią raczej mało subtelnej kampanii propagandowej, która legitymizuje amerykańską doktrynę pierwszego uderzenia „preemptive nuclear war”, tj. wojny nuklearnej jako środka „samoobrony” (sformułowanej w Nuclear Posture Review z 2001 r.).
Niepokojące jest to, że decydenci w USA, wierzą we własną propagandę, że prewencyjna wojna nuklearna z pierwszym uderzeniem przeciwko Rosji jest „możliwa do wygrania”. I że taktyczna broń jądrowa to „instrumenty pokoju”.
Tymczasem historia jest wymazywana. Uporczywa rola Ameryki w rozwijaniu „Agendy Apokalipsy” (czyli ludobójstwa) od czasu ataku Projektu Manhattan w 1939 r. po prostu nie jest wspominana.
Niepokojące jest to, że istnieje ciągła historia licznych projektów i scenariuszy III wojny światowej, które polegały na „wymazaniu Rosji z mapy” i wywołaniu III wojny światowej.
Wojna nuklearna przeciwko Rosji jest wpisana w doktrynę wojenną Stanów Zjednoczonych od 1945 roku.[…]
Michel Chossudovsky
Odnośniki do źródel znajdują się pod podanym linkiem do artykułu.(red.)
- Autor: Anna Leszkowska
- Odsłon: 1622
Ostatnie dziesięć dni przed faktycznym zakończeniem pierwszej wielkiej wojny na froncie zachodnim było politycznie dużo donioślejsze niż sam symboliczny dzień 11 listopada 1918 roku.
Najistotniejszym faktem była ucieczka do Holandii ważniejszego z dwóch niemieckich cesarzy – Wilhelma II. Jego ostatni kanclerz Maksymilian Badeński (Max von Baden) samowolnie ogłosił abdykację cesarza, mimo że nie nastąpiła ona formalnie, a tym samym rozpoczął lawinę zdarzeń, które w ciągu kilku dni zmiotły wszystkie niemieckie monarchie, włącznie z cesarstwem utworzonym w 1871 roku.
A co działo się na wschodzie? U nas formalnie rządziła z nadania nieistniejących monarchii („dwóch cesarzy”) Rada Regencyjna, która powierzyła Józefowi Piłsudskiemu (przysłanemu przez Niemców z Magdeburga) zwierzchnictwo nad Polnische Wehrmacht należącym do sił zbrojnych kajzerowskiej armii, czyli wojsk pokonanych w tej wojnie.
Powołanie instytucji Tymczasowego Naczelnika Państwa było również aktem organu utworzonego przez zwyciężone państwa centralne. Pierwszy sformowany przez te władze rząd Jędrzeja Moraczewskiego był uznany tylko przez władze berlińskie, nie zyskał poparcia w stolicach państw Ententy, a polityczna pozycja Piłsudskiego („austriackiego brygadiera”) była – oględnie mówiąc – bardzo skromna: nie liczył się, bo walczył przeciwko państwom zwycięskiej koalicji.
Dopiero powstanie rządu Jana Paderewskiego, który był znany i rozpoznawalny na Zachodzie, zmieniło podejście zwycięzców do władz w Warszawie – przestały być reprezentantem interesów pokonanych (i już nieistniejących) cesarstw niemieckich. Oczywiście, najważniejszą rolę odegrał Komitet Narodowy Polski rezydujący w Paryżu, tworzący wizję Polski jako państwa, które jakoby było (bo nie było) po stronie zwycięzców, a nie przegranych.
Warto przypomnieć, że polityczną legitymacją dla działań tego komitetu był… rosyjski paszport dyplomatyczny Romana Dmowskiego, a więc paszport państwa będącego członkiem Ententy, mimo że od ponad roku faktycznie już ono nie istniało, a w Moskwie rządziła niemiecka agentura, czyli bolszewicy.
W konferencji wersalskiej uczestniczyli przedstawiciele istniejącego formalnie państwa rosyjskiego, choć nie byli członkami komisji i zespołów. Rosja była członkiem Ententy i z jej wojskami walczyły Polskie Legiony utworzone w C.K. Armii, co plasowało nas w sensie militarnym po stronie pokonanych (a nie zwycięskich) armii.
W okupowanej w tym czasie Warszawie dominowali politycy austriaccy przywiezieni z Wiednia i Krakowa, a okupantami byli żołnierze kajzerowscy. Nie było Polaków, którzy byli czynnymi politykami w Dumie Rosyjskiej, bo tworzone przez dwóch cesarzy „Królestwo Polskie” miało być częścią niemieckiej strefy wpływów (Mitteleuropa).
Nie bez powodu pierwszy rząd niezależny od władz niemieckich powołano w Lublinie (jego szefem był Ignacy Daszyński). Ten rząd gniewnie zlikwidował Józef Piłsudski, odwołując późniejszego marszałka Rydza-Śmigłego z jego składu.
Poza osobistymi ambicjami (Daszyński był pełną gębą politykiem, austriackim parlamentarzystą, a Piłsudski nawet nie był austriackim generałem) istotną rolę odegrały realia polityczne: w Warszawie stacjonowały wciąż niemieckie wojska, były jedyną realną siłą militarną. Frontu wschodniego Ententy nie było od roku, a zawieszenia broni w Compiègne nikt u nas nawet nie zauważył.
Tu liczyły się wpływy Berlina, jego koncepcje i nikt nie uważał ich za nieaktualne. W końcu tradycja legionowa afirmowała niemieckojęzyczne zabory, wrogiem zaś była związana z Francją i Anglią (czyli Zachodem) Rosja, której faktycznie nie było, a Piłsudski po cichu wspierał bolszewików będących wrogami Ententy.
Byliśmy więc po stronie przegranych, choć dziś sądzimy, że wtedy „wygraliśmy niepodległość”. A po której stronie jesteśmy dzisiaj?
Witold Modzelewski
- Autor: Anna Leszkowska
- Odsłon: 2137
Od czasów Piotra I Cesarstwo Rosyjskie było atrakcyjnym rynkiem pracy dla obywateli wielu krajów. Wśród nich znaleźli się także Polacy, którzy właśnie tam dostrzegli możliwość awansu zawodowego i społecznego. Kilku naszych rodaków wniosło ogromny wkład w rozwój tamtejszych dróg żelaznych, na zawsze zapisując w historii imperium Romanowów.
Bodajże największe zasługi dla rosyjskiej kolei miał urodzony w guberni kowieńskiej inżynier Stanisław Kierbedź (1810-1899), który kojarzy się mieszkańcom Warszawy jako budowniczy pierwszego w stolicy stalowego mostu na Wiśle – Aleksandryjskiego, bardziej znanego jako most Kierbedzia (obiekt zniszczono w czasie II wojny światowej, potem odbudowano, ale już pod inną nazwą – Śląsko-Dąbrowski)
Ale największe uznanie Polak zyskał w Rosji, gdzie - jako absolwent wojskowego Instytutu Korpusu Inżynierii Komunikacji w stopniu porucznika – w 1831 roku rozpoczął swoją karierę od prowadzenia zajęć na macierzystej uczelni, a także w Wojskowej Głównej Szkole Inżynieryjnej i w Instytucie Górniczym.
Wiedzę i pedagogiczny kunszt naszego rodaka chwalił sam Mikołaj I, niejednokrotnie przyznający mu nagrody pieniężne. A w 1837 roku monarcha, który nosił się z myślą o budowie pierwszego połączenia kolejowego w Rosji, wysłał Stanisława Kierbedzia oraz inżyniera Pawła Mielnikowa do Europy, by rosyjscy specjaliści zapoznali się z osiągnięciami swoich zagranicznych kolegów.
Nim Kierbedź podjął pracę przy budowie kolei, w 1842 roku cesarz zlecił mu zaprojektowanie pierwszego stałego mostu przez rzekę Newę w Petersburgu. Tak dzięki Polakowi w 1850 roku w stolicy Rosji pojawił się siedmioprzęsłowy most z żeliwa o długości 331 m, który otrzymał nazwę Błagowieszczeński. Mikołaj I docenił Kierbedzia, awansując go do stopnia generał – majora podczas uroczystej ceremonii otwarcia obiektu, który istnieje po dzień dzisiejszy. A pamiątkowa tablica z imieniem Stanisława Kierbedzia na mostowym pawilonie przypomina, komu mieszkańcy Petersburga zawdzięczają ten piękny most.
W 1852 roku Polak objął funkcję głównego inżyniera budowy trasy Warszawa – Petersburg. Jednocześnie mianowano go jednym z dwóch zastępców kierownika tejże budowy, w trakcie której Kierbedź zaprojektował pierwszy w Rosji kratowy most kolejowy. Znajdował się on na rzece Ługa, był dwuprzęsłowy o rozpiętości 55,2 m o belce ciągłej, równoległych pasach skrzynkowych i gęstej kracie, w której po raz pierwszy zastosowano sztywne, ściskane krzyżulce. Jednocześnie Polak opracował projekty kolejnych mostów na trasie Warszawa-Petersburg: trzyprzęsłowego na rzece Dźwinie i jednoprzęsłowego na Wielkiej, które miały górny pas paraboliczny po raz pierwszy zastosowany w Rosji.
Można powiedzieć, iż działalność naszego rodaka w Cesarstwie to pasmo sukcesów. Zlecono mu nadzór nad budową Peterhofskiej Drogi Żelaznej łączącej Petersburg i Peterhof; powierzono mu przeprowadzenie badań dotyczących nowej trasy mającej połączyć kolej Petersbursko-Warszawską z Królewiecką. Zaliczono go w poczet członków Rady Głównego Zarządu Komunikacji Lądowych i Wodnych. Polak został też członkiem Komitetu Kolei Żelaznych powołanego do oceny głównych problemów komunikacji kolejowej w Cesarstwie i Królestwie Polskim.
Szczytem jego trwającej ponad 60 lat kariery była nominacja na członka międzyministerialnej Rady do Spraw Kolei Żelaznej w całym imperium. Kierbedź także otrzymał najwyższe odznaczenia państwowe Rosji: order Św. Aleksandra Newskiego, Order Św. Włodzimierza I stopnia. Od Aleksandra III nasz rodak otrzymał „Najwyższe Podziękowanie Jego Cesarskiej Mości”. Na cześć Polaka wybito także medal pamiątkowy z jego podobizną.
Ród Kierbedziów może poszczycić się kilkoma innymi wybitnymi inżynierami. Wśród nich byli bratankowie Stanisława. Jeden z nich – Michał – zarządzał kolejowymi dostawami podczas wojny rosyjsko-tureckiej (1877-1878). Był to pierwszy przypadek wykorzystania techniki kolejowej w trakcie działań bojowych; do tego Rumunię, gdzie miała miejsce większość walk, nawiedzały powodzie i ulewne deszcze. Ale Polak wywiązał się z powierzonego mu zadania – na front dostarczono 600 tys. wypełnionych ładunkami wagonów.
Kolejny bratanek – Stanisław - m. in. brał udział w budowie Drogi Żelaznej Orłowsko-Witebskiej (długość 534 km, oddana do użytku w 1868 roku) i Drogi Bałtyckiej (420 km, oddana do użytku w 1870 roku). Zwieńczeniem jego kariery w Rosji był udział w budowie Drogi Żelaznej Wschodniochińskiej. Trasa ta miała długość ponad 2500 m i powinna była zaznaczyć rosyjską obecność na Dalekim Wschodzie. Polaka mianowano wiceprezesem tej budowy i wiceprezesem Międzynarodowego Banku Komercyjnego finansującego budowę Drogi Żelaznej Wschodniochińskiej. Poza tym Stanisławowi powierzono zaprojektowanie połowy trasy i kilkunastu mostów kolejowych.
Ogromną rolę w budowie tej linii kolejowej odegrał inżynier Adam Szydłowski. Jak tylko władze Rosji powzięły decyzję o budowie Drogi Wschodniochińskiej, w drugiej połowie 1897 roku na Daleki Wschód wysłano grupę doświadczonych specjalistów; ich zadaniem było przeprowadzenie badań terenowych. Na czele tej ekspedycji stał Szydłowski, który miał również znaleźć odpowiednie miejsce na siedzibę Zarządu Kolei na rzece Sungari. W kwietniu 1898 roku Polak wytyczył miejsce do założenia miasta Harbin, gdzie w późniejszych latach mieszkała liczna – ok. 7-tysięczna - Polonia.
Nasi rodacy zajmowali eksponowane stanowiska w Dyrekcji Drogi Żelaznej Wschodniochińskiej. Naczelnikiem administracji cywilnej w eksterytorialnym pasie kolei był najpierw pułkownik Adolf Zaremba, a następnie generał Bronisław Grąbczewski. Funkcję wiceburmistrza Harbinu pełnił Eugeniusz Dynowski, a w radzie miasta początkowo zasiadali wyłącznie Polacy i Niemcy. Dyrektorem Banku Chińsko –Rosyjskiego został Stanisław Gabryel, a wiceprezesem miejskiego sądu – niejaki Zachorowski ( niestety, jego imię nie zachowało się w historii).
Z kolei profesor Antoni Xiężopolski (1861-1951), urodzony w guberni warszawskiej absolwent Instytutu Technologicznego w Petersburgu, był wybitnym wykładowcą w Katedrze Parowozów na macierzystej uczelni. Polak wprowadził opalanie parowozów mazutem i został pionierem badań doświadczalnych nad samoczynnymi hamulcami zespolonymi. Pełnił też funkcję dyrektora dużej fabryki wagonów.
W odróżnieniu od wyżej wspomnianych polskich inżynierów, Xiężopolski przez długie lata pracował na rzecz polskich kolei. Po objęciu władzy przez bolszewików, profesor wrócił do niepodległej Polski i stał się założycielem Katedry Budowy Lokomotyw Politechniki Warszawskiej. Jako doradca Departamentu Mechaniki Ministerstwa Komunikacji i polskich fabryk parowozów miał znaczący wpływ na stan i kształt taboru kolejowego w dwudziestoleciu międzywojennym i po II wojnie światowej.
Violetta Wiernicka
Powyższy tekst jest fragmentem książki Autorki pt. Sekrety rosyjskiej kolei, przygotowywanej w wydawnictwie Księży Młyn.